Enflasyonlarda tarihi zirveler! Dünya iktisadı perişan…

Posted by

Haber7- Fuat Öner

Koronavirüs salgını ile bir arada duran üretimler ve kırılan tedarik zinciri ile yükselmeye başlayan global enflasyon Rusya’nın Ukrayna’ya başlattığı işgal teşebbüsü ile yeni bir boyut kazandı. Rusya’ya karşı devreye sokulan yaptırımlar ve artan gerginlikle birlikte artan güç ve hammadde fiyatları enflasyonları üst süratle üst taşımaya devam ediyor.

ENFLASYONLAR SÜREKSİZ Mİ?

Ülkeler bir yandan enflasyonla uğraş ederken öbür bir yanda da tedarik zincirini ayakta tutmaya çalışıyor. Sürecin birinci başında merkez bankalarından gelen ‘enflasyon geçici’ telaffuzları vakit içinde ‘yüksek enflasyon uzun sürecek’ iletisine dönüştü. Peş peşe gelen yüksek enflasyonlar sonrası dünyanın en büyük merkez bankalarından artık ‘şahin’ iletiler ve faiz artırımları gelmeye başladı.

Avrupa Merkez Bankası Lideri Christine Lagarde, “Enflasyon, önümüzdeki aylarda yüksek kalmaya devam edecek” dedi. Fed Lideri Jerome Powell, ise faiz 50 baz puanlık faiz artışını açıklarken enflasyonun yüksek olduğunu ve iktisattaki temel ivmenin güçlü kalmaya devam ettiğini söyledi. O denli ki 22 yıl sonra faiz artıran Fed, 75 baz puanlık bir faiz artışının daha sinyalini verdi.

ENFLASYON REKORLARI GELMEYE DEVAM EDİYOR

Çin’de nisan ayında tüketici fiyatları yıllık bazda yüzde 2,1, üretici fiyatları ise yüzde 8 yükseldi.

Çin Ulusal İstatistik Ofisi, ülkede fiyat artışlarına ait nisan ayı datalarını açıkladı. Buna nazaran, Çin’de Tüketici Fiyatları Endeksi (TÜFE) geçen yılın tıpkı devrine nazaran yüzde 2,1, Üretici Fiyatları Endeksi (ÜFE) ise yüzde 8 artış gösterdi.

Tüketici fiyatlarındaki artışın geçen ay ülkenin en büyük kenti Şanghay başta olmak üzere çok sayıda kentte uygulanan Kovid-19 kısıtlamalarının tedarik zincirlerinde yol açtığı aksaklıklardan etkilendiği kestirim ediliyor.

ÇEKYA’DA 29 YILIN EN YÜKSEK ENFLASYONU

Çekya’da yıllık enflasyon, güç ve besin fiyatlarındaki artışın tesiriyle nisanda yüzde 14,2’ye çıkarak 1993’ten bu yana en yüksek düzeye ulaştı.

Çekya İstatistik Ofisi (CSU), nisan ayı enflasyonuna ait son dataları açıkladı.

Buna nazaran, Çekya’da yıllık bazda martta yüzde 12,7 olan TÜFE, nisanda yüzde 14,2’ye çıkarak 1993’ten bu yana en yüksek düzeye ulaştı.

Ülkede TÜFE, aylık bazda ise yüzde 1,8 yükseldi. Doğal gaz fiyatlarının yıllık bazda yüzde 44,2 artması dikkati çekerken, yıllık artış elektrik fiyatlarında yüzde 30,1, un fiyatlarında yüzde 52,3, süt fiyatlarında yüzde 31,3, akaryakıt fiyatlarında yüzde 41,5 ve hizmetlerde yüzde 12,1 oldu.

DANİMARKA’DA 38 YILIN EN YÜKSEK ENFLASYONU

Danimarka’da yıllık enflasyon, artan güç ve besin fiyatlarının tesiriyle nisanda yüzde 6,7’ye çıkarak 1984’ten bu yana en yüksek düzeye ulaştı.

Danimarka Ulusal İstatistik Enstitüsü, nisan ayı enflasyonuna ait sonuncu dataları açıkladı. Buna nazaran, Danimarka’da yıllık bazda martta yüzde 5,4 olan TÜFE, nisanda yüzde 6,7’ye çıkarak 1984’ten bu yana en yüksek düzeye ulaştı.

Geçen ay elektrik, besin, akaryakıt ve gaz fiyatlarında “önemli” artışlar olduğu belirtilirken, güç ve işlenmemiş besin fiyatları hariç tutulduğunda, ülkede yıllık enflasyon, nisanda yüzde 3,6 ile 1990 yılından bu yana en yüksek düzeye çıktı.

ALMANYA’DA ENFLASYON 41 YILIN TEPESİNDE

Avrupa’nın en büyük iktisadı olan Almanya’da durum emsal. Ülkede enflasyon 41 doruğuna tırmandı. 

Almanya Federal İstatistik Ofisi (Destatis), fiyat artışlarına ait nisan ayı sonuncu datalarını yayınladı. Buna nazaran, martta yüzde 7,3 olan yıllık enflasyon, nisanda yüzde 7,4’e çıktı.

Destatis’in açıklamasında, “Nisanda 2022’de enflasyon, iki Almanya’nın birleşmesinden bu yana iki aydır arka arda en yüksek düzeye ulaştı.” denildi.

Açıklamada, Nisan 2022’de besin fiyatlarında ortalamanın üzerinde artışlara dikkat çekilerek, “Ukrayna’daki savaşın tesirinin giderek daha görünür hale geldiği yer burasıdır.” değerlendirmesinde bulunuldu.

ALMANYA ENFLASYONU ÇİFT HANEYE ÇIKABİLİR

Ekonomistler, 2022 için yüzde 6,1’lik ortalama enflasyon beklerken, Rusya’dan güç ithalatının durması halinde gelecek birkaç ay içinde Almanya’da enflasyonda çift haneli sayıların da mümkün olabileceğine işaret ediyor.

KANADA’DA 31 YILIN DORUĞU

Kanada’da yıllık enflasyon martta yüzde 6,7’ye düzeylerinde. Bu sayı son 31 yılın en yüksek enflasyon oranı durumunda. 

Güney Kore’de ise enflasyon Mart 2022’de bir evvelki yıla nazaran yüzde 4,1 artmıştı. Bu oran ise ülkenin 2011 Aralık ayından beri en yüksek düzeyi olarak kayıtlara geçti. Türkiye’de ise enflasyon Mart ayında bir evvelki aya göre  7,25 arttı. 

GÖZLER ABD ENFLASYONUNDA

En kritik enflasyon datalarından bir de bugün ABD’den gelecek. Piyasa beklentisi nisan ayında ABD enflasyonun yüzde 8,1 gelmesi istikametindeyken; mart ayında ABD enflasyonu yüzde 8,5 gelerek 40 yılın tepesini yenilemişti.

Öte yandan dün iktisada ait değerlendirmelerde bulunan ABD Başkanı Joe Biden, enflasyonu çok ciddiye aldığını ve iç siyasette önceliği olduğunu belirterek, “Şu anda en büyük ekonomik sorunumuzun enflasyon olduğunu düşünüyorum. Fed’in işini yapacağından eminim.” dedi.

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.